Een heleboel sites lagen er gisteren uit. Dat kwam door een lek in de programmeertaal PHP. Uit voorzorg gingen DigiD, MijnOverheid en de site van de Tweede Kamer bijvoorbeeld op zwart. En met de recente cyberaanval op de Albert Heijn en eerdere datalekken zoals bij telecomprovider Odido, maken velen zich zorgen over hun digitale kwetsbaarheid. "Het is geen slecht idee om een plan B te hebben", zegt Ludo Baauw, IT-ondernemer en mede-initiatiefnemer Open Cloud Alliantie, bij Spraakmakers.

"Wie kende PHP tot gisteren?" vraagt Baauw zich af. En dat terwijl zo'n 70 procent van alle sites wereldwijd gebruikmaken van de programmeertaal PHP. Een Nederlands alternatief daarvoor is "ingewikkeld", maar ons losmaken van Amerikaanse systemen is niet onmogelijk. "De Nederlandse Cloud hangt aan de wereldwijde Cloud. Er wordt de hele dag aan de voordeur gehengeld of er nog iets te stelen valt", vertelt Baauw.

Brei spaghetti

Er wordt dan ook "hard gewerkt" aan alternatieven voor Amerikaanse systemen als Microsoft. Op dit moment maken we gebruik van allerlei merken en leveranciers, legt Baauw uit. "Zo krijg je vanzelf een brei spaghetti."  En die "brei" maakt ons kwetsbaar, legt Pim Takkenberg, algemeen directeur van cybersecuritybedrijf Northwave, uit. AI kan daar een grote rol in spelen, al wordt AI ook gebruikt om dit soort cyberaanvallen uit te voeren. "Dus de groep die het kan misbruiken is ook weer groter." 

AI-golf

Nederland is een "sterk gedigitaliseerd" land, zegt Matthijs van Amelsfort, directeur van het Nationaal Cybersecurity Centrum (NCSC). "Met elke nieuwe technologische ontwikkeling zie je dat het eerst goed wordt gebruikt en vervolgens ook slecht gebruikt. Die kwetsbaarheden moeten we dichten." En AI zal voor nog een "golf" in soort incidenten zorgen, meent Van Amelsfort. "Die kwetsbaarheid is er, maar de oplossing is er ook snel." 

'Helemaal losgeslagen'

Ethisch hacker Wouter van Dongen stelt dat het inderdaad "het beste" is dat de sites gisteren offline gehaald werden, maar hekelt de enorme media-aandacht die er de laatste tijd is voor dit soort aanvallen. "De afgelopen 10 jaar zijn hacks aan de orde van de dag bij grote bedrijven, dat bij de AH is niets nieuws." De "perceptie" van mensen zou daardoor zijn dat "het steeds vaker gebeurt", zegt Van Dongen. "Mensen hebben het idee dat het helemaal is losgeslagen en dat alles gehackt wordt, maar dat was al zo." 

Tweestapsverificatie

Van Dongen adviseert natuurlijk wel om een sterk wachtwoord in te stellen én een tweestapsverificatie toe te voegen. "Maar maak je geen zorgen. Het is positief dat organisaties de maatregel namen om offline te gaan, die stap werd een paar jaar geleden veel minder snel gemaakt, waardoor de kans dat jouw data op straat kwam te liggen veel groter was."

Minister van Digitale Zaken

Barbara Kathmann, Tweede Kamerlid namens Pro, pleit voor een minister van Digitale Zaken. "Er moet regie gepakt worden." Er is nu natuurlijk niet één centraal punt waaruit informatie over dit soort hacks naar buiten komt. "We moeten allemaal leren hoe we ervoor kunnen zorgen dat we de online inbrekers buiten de deur kunnen houden. Dat is aan de overheid, er moet een plan komen", stelt Kathmann. 

'Kip zonder kop'

Beller Chris Zijdeveld heeft er "maximaal" aan gewerkt om online niet kwetsbaar te zijn. "Het is te gek voor woorden dat we zo afhankelijk zijn van een systeem. We zijn als een kip zonder kop als samenleving." Luisteraar Saskia Boer maakt zich er dan weer niet zo druk om. "Je moet goed opletten, voor de rest zal het wel. Ik ben al gehackt en alles is al bekend. Ga ik me opnieuw druk maken? Nee."

Praat mee!

Wat vind jij van dit artikel? Deel je mening met ons en met andere lezers.